آخرین اخبار
آه اگر آزادی سرودی می خواند/کوچک/همچون گلوگاه پرنده ای/هیچ کجا دیواری فرو ریخته برجای نمی ماند. (احمد شاملو)      
کد خبر: ۸۴۲۶۱
تاریخ انتشار: ۰۹ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۲
دخل و خرج خصوصی سازی صنعت خودرو
دکتر علی ابراهیم‌نژاد به عنوان عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف به سه پرسش دخل و خرج درباره خصوصی سازی صنعت خودرو پاسخ داده است.
به گزارش فیدوس: دکتر علی ابراهیم‌نژاد به عنوان عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف به سه پرسش دخل و خرج درباره خصوصی سازی صنعت خودرو پاسخ داده است.

دخالت دولت‌ها در صنعت خودرو به‌طور کلی چه جایگاهی در نگاه اقتصاددانان دارد و چقدر مثمر است؟
چیزی که تجربه کشورها نشان می‌دهد و آن ها را در این زمینه از یکدیگر متمایز می‌کند، روندهایی است که پس از یک دوره حمایت کوتاه و مشروط رقم می‌خورد. این که آیا پس از این حمایت‌ها از صنعت نوزاد، این صنعت برای همیشه نوزاد و ضعیف خواهد ماند یا پس از یک دوره حمایت و سپس آزادسازی، توان ایستادن روی پای خود را به دست می‌آورد. مسئله اصلی مدنظر ما هم این جاست و تفاوتی که بین دو مدل نگرش و دو نوع نتیجه وجود دارد. ضمن این که سلایق شخصی و سیاست‌های دولت‌های خاص نیز در میزان و نحوه حمایت موثر است. یک مثال آن سیاست نانوشته پلیس این کشور در خرید خودروهای پلیس از شرکت‌های خودروسازی آمریکاست.
خب با این توضیح، آیا ممکن است دولت ایران هم بتواند خودروسازی را به سمتی پیش ببرد که روی پای خود بایستد؟
بگذارید این طور به شما پاسخ دهیم. پیش‌نیاز یک حمایت درست و به جا از صنعت خودرو این است که دولتی قوی با سطح حکمرانی (governance) خوب داشته باشیم. خب این یعنی چه؟ یعنی این که دولت در زمان مناسب و به روشی که کمترین ناکارایی و رفتار رانت‌جویانه را ایجاد می کند، از صنعت خودرو حمایت کند و در زمان مناسب بفهمد که باید به حمایت از این بخش خاتمه دهد. این یعنی دولت باید این توان را داشته باشد که سیاست حمایتی را در زمان لازم اجرا کند و هرگاه که موعد حمایت به سر رسید، به حمایت خاتمه دهد. در عین حال اصلاح ساختار بنگاه‌های دولتی مستلزم تغییر بده‌‌بستان بین خودروساز رانتی و سیاستمدار است، یعنی دولت به سمتی حرکت کند که خرید ناکارایی از بنگاه توسط سیاستمدار پرهزینه و دشوار شود. واگذاری یا خصوصی‌سازی تنها یکی از لوازم این تغییر است و اگر در کنار دیگر اصلاحاتی که لازم است، قرار نگیرد، حتی می‌تواند به عکس خود منجر شود، یعنی بر اساس پژوهش‌های اقتصادی، می‌توان حالت‌هایی را متصور بود که اگر دیگر الزامات اصلاح ساختار فراهم نشود، بنگاه خصوصی‌سازی‌شده در ایجاد ناکارایی و رفتار رانت‌جویانه از بنگاه‌های دولتی پیشی بگیرد.
این اصلاحاتی که در بالا به آن اشاره کردید و لازم است محقق شوند تا خودروسازی ما هم خصوصی شود، چیست؟
یک نکته مهم که نباید از آن چشم‌پوشی کرد، ساختار تخصیص اعتبار بانکی و کریدیت مالی است؛ تا زمانی که واقعاً خصوصی نشود و دولت و بانک مرکزی امکان تحمیل آن به بانک‌های تجاری برای اعطای تسهیلات به بنگاه‌ها را داشته باشند، هیچ یک از طرح‌های ما برای خصوصی‌سازی به نتیجه مناسبی منجر نخواهد شد. این یک تجربه جهانی ملموس است که اعتبار آن اثبات شده. منطق این تجربه هم این است ؛‌ تا زمانی که بنگاه بداند می‌تواند از طریق لابی به منابع مالی ارزان و یارانه‌ای دست یابد، دست به اصلاح ساختار نخواهد زد.
Histats.com START (standard) Histats.com END