آخرین اخبار
آه اگر آزادی سرودی می خواند/کوچک/همچون گلوگاه پرنده ای/هیچ کجا دیواری فرو ریخته برجای نمی ماند. (احمد شاملو)      
کد خبر: ۸۰۶۵۵
تاریخ انتشار: ۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۳:۳۳
شرحی ساده در‌باری فساد اقتصادی
داریوش معمار(مدیر مسئول هفته‌نامه اقتصادی میدان دیگر)-نوشته زیر با سفارش تائیدِ دیدبانی مبارزه با فساد(شفافیت و عدالت) و جهت ویژه نامه تبارشناسی رابطه فساد اقتصادی و سیاسی نوشته شده است
مراحل شکل گیری فساد  اقتصادی و اتصال آن به قدرت سیاسی

داریوش معمار(مدیر مسئول و صاحب امتیاز هفته‌نامه اقتصادی میدان دیگر)-نوشته زیر با سفارش تائیدِ دیدبانی مبارزه با فساد(شفافیت و عدالت) و جهت ویژه نامه تبارشناسی رابطه فساد اقتصادی و سیاسی نوشته شده است، با توجه به اینکه بزرگان کشور در شرایط فعلی اعتقاد دارند شناخت و درک ریشه‌های فساد اقتصادی و نحوه شکل‌گیری باندهای فساد اقتصادی و مبارزه عمومی و مردمی با آن، از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد، امید داریم انتشار این ویژه نامه مفصل که با همکاری مجموعه‌ای از دست‌اندرکاران مبارزه با فساد در کشور محقق می‌شود، مقدمه‌ای باشد برای تشویق عموم مردم به مسئولیت پذیری اجتماعی در چهارچوب قوانین برای مبارزه با انواع فساد اقتصادی و افشاء آن طبق حمایت دستگاه‌های نظارتی و قضایی کشور.

معرفی یک حمله به اعتماد عمومی

اگر قرار باشد زمینه‌های مختلف حمله به استقلال، عقیده و اعتماد مردم را معرفی کنیم، بدون تردید بزرگترین زمینه، حمله عوامل فساد اقتصادی و سیاسی به اعتماد عمومی در جریان شرایط بحرانی و غیر معمول است، که همواره به صورت مستقیم و غیر مستقیم منافع‌شان با دشمنان مردم گره‌ای عمیق خورده است، بی‌راه نگفته‌ایم اگر اشاره کنیم همواره بزرگترین ضربه‌ها از ناحیه عوامل پیدا و پنهان این جریان به اعتماد مردم وارد شده است.

زالوی فساد اقتصادی

فساد اقتصادی زالویی است که باید برای مبارزه با آن ضربه را به شریان حیاتی‌اش یعنی ریشه‌هایش وارد کرد. در این مطلب باتوجه به تاکید رهبر معظم انقلاب و همچنین نگاه رئیس جدید قوه قضائیه به تشویق برملاکنندگان فسادهای اقتصادی در کشور و به جهت اهمیت تبدیل نهضت مبارزه با این نوع فسادها، به نهضتی عمومی(برآمده از اراده مردم) که حریم امن افراد و جریان‌های فاسد را از بین برده و ایشان را در اتاق شیشه‌ای قضاوت جامعه قرار می‌دهد، با توجه به تجربه‌ای که نگارنده در طول نزدیک به دو دهه روزنامه‌نگاری اجتماعی در کشور به دست آورده‌، به طور خلاصه، با بیانی ساده چگونگی شگل‌گیری فسادهای سازمان‌یافته اقتصادی و ارتباط ایشان با عوامل سیاسی را تشریح خواهم کرد، بلکه امکانی باشد برای تسریع در مبارزه بافساد.

روند شکل‌گیری فساد اقتصادی از عوام فریبی تا تبانی سیاسی

افراد فاسد اقتصادی با نگاه به انواع مدل‌هایی که طی یک دهه گذشته از شهرام جزایری تا سلطان سکه و غیره توسط قوه قضائیه دستگیر و معرفی شده‌اند، عمدتاً بر دوش خلاء‌های نظارتی به عنوان فرصت، سوار شده، با فریب افکار عمومی و عوام فریبی به جهت انحراف افکار راه خود را باز و با استفاده از سیستم مدیون‌سازی، سوء استفاده از زمینه‌های موجود برای بهره‌برداری از عوامل قدرت سیاسی اقدام به مرعوب سازی کرده‌اند. در یک جمع بندی کلی می‌توان گفت: فرصت‌طلبی، عوام‌فریبی و استفاده از عوامل فاسد سیاسی سه بازویی هستند که در کنار یکدیگر زمینه‌ساز شکل‌گیری گروه‌ها، باندها و مکانیسم‌های فاسد در کشور ما هستند.

عوامل فساد چگونه راه خود را پیدا می‌کنند

آغاز به کار همه جریان‌های فاسد اقتصادی را می‌توان با یک تبانی چند جانیه با عوامل قدرت سیاسی، پیدا کردن دلالان و واسطه‌ها و وصل شدن ایشان به یک فرد، گروه یا مجموعه افراد ذی‌نفع درک کرد. در واقع فساد اقتصادی از جایی آغاز می‌شود که عوامل فاسد منافع مشترک خود را در جایی که خلاء قانونی لازم برای سوء استفاده وجود دارند پیدا کرده و هم‌مسیر راه را آغاز می‌کنند، ایشان در این راه ابتدا با اختلاس(جابه‌جایی پنهان و آشکار منابع) کار خود را آغاز کرده و سپس با ارتشاء به جمع کردن مجموع عوامل پیدا و پنهان جهت پیشبرد افراد لازم برای سوء استفاده پرداخته و در نهایت با اختلاس و دست درازی به امول عمومی مسیر ایشان ختم و پروژه ایشان پایان می‌یابد.

معرفی چهار دوره پوست اندازی عمده جریان‌های فاسد

در مسیر حرکت یک جریان فاسد اقتصادی معمولاً چند پوست اندازی انجام می‌پذیرد، پوست اندازی اول با گرد  هم آمدن و تکمیل شدن پازل عامل فساد شکل می‌گیرد، در این مسیر عوام فریبی و عوام هراسی روشی عمومی و معمول میان عوامل اصلی فساد است. ایشان رکن فاسد را میان مردم برده، با جلوه دادن آن به عنوان چهره‌ای مردمی و پیوند دادن آن با علاقه‌های عمومی  تلاش می‌کنند آنچه نباید دیده شود را در پس این کار پنهان کنند، این مرحله پاکسازی و پوست اندازی برای فراهم آمدن بستر فساد است، پوست اندازی دوم در مرحله‌ای آغاز می‌شود که پازل کامل شده و زمان بهره‌برداری رسیده است، در این مرحله عوامل فاسد باسندسازی و ارتشاء اقدام به کنترل مسیر فساد، پنهان کردن آن و گسترش افراد ذی‌نفع با کمک منابع مالی و معنوی در اختیار می‌کنند. اما پوست اندازی سوم زمانی انجام می‌گیرد که فساد رفته رفته آشکار شده و در تضاد با منافع بعضی لزوم تهدید، تطمیع و پنهان کردن فرایند فاسد احساس می‌شود، عموماً در مرحله سوم پوست اندازی هر جریان فاسد اقتصادی دیگر این جریان بیشتر از چند نفر اولیه بوده و مبدل به مجموعه‌ای شده است که ذی‌نفعان متنوع داشته و هرکدام از این ذی‌نفعان در راستای منافعی نقشی در پیشبرد فساد بازی می‌کنند. پوست اندازی آخر یک فساد اقتصادی با برملا شدن آن یا پنهان شدن آن برای همیشه انجام می‌شود. در این مرحله مسیرهای فساد یا توسط عوامل نظارتی کشف می‌شوند و یا اینکه شکل آنها تغییر کرده  و عوامل فاسد در جای دیگر با رویکرد و روش دیگری  گرد هم آمده و منابع تازه و قدیمی را برای اقدامی تازه آماده می‌کنند.

نقطه اتصال جریان فاسد اقتصادی و سیاسی

اما درک چگونگی اتصال جریان فاسد اقتصادی به جریان‌های سیاسی نیز اهمیت ویژه دارد. در خصوص اکثر افرادی که موفق به ایجاد یک مدل فساد در کشور ما در حوزه‌های مختلف شده‌اند و بعدها پرونده ایشان در اختیار افکار عمومی قرار گرفته است، دیده می‌شود مدل رفتار مشابه بوده، عوامل سیاسی فاسد در منافع مالی شریک می‌شوند، عوامل سیاسی سالم در مسیر فساد توسط عوامل آلوده مدیون می‌شوند و مجموع فرصت‌های فساد توسط عوامل فاسد و عوامل سالم (دست در دست یکدیگر) شکل می‌گیرد.

قدرت سیاسی در این بین همانطور که اشاره شد فرصت ساز است، قدرت سالم فرصت برای توسعه اجتماعی و قدرت فاسد فرصت برای توسعه چپاول منابع عمومی است. نگاهی گذرا به تاریخچه فساد اقتصادی در کشور ما نشان می‌دهد، عوامل فاسد اقتصادی مهمترین ارکان بیمار و آلوده کردن هر مجموعه و خارج کردن آن مجموعه از مسیر اصلی و ماموریت پیش‌بینی شده آن هستند. همچنین این مطالعه روشن می‌کند عوامل فاسد عمدتاً با پشتوانه طرح‌ریزی و مهندسی منابع سیاسی قدرت، راه خود را جهت بهره‌برداری از منافع اقتصادی عمومی باز کرده‌اند.

دو نکته مهم در خصوص شکل‌گیری فساد سیاسی و اقتصادی

البته در خصوص انواع فساد اقتصادی و درک تنوع آن دو نکته مهم وجود دارد که می‌تواند مبنایی برای شناخت رویه‌های شکل‌گیری فساد باشد، نکته اول اینکه فساد  اقتصادی بر اساس نیاز مالی فساد سیاسی توسعه پیدا کرده و مبدل به یک جریان می‌شود، نکته دوم اینکه فساد اقتصادی بر مبنای درک یک خلاء قانونی و توانایی مهندسی آن خلاء مبنای حرکتی خود را پیدا کرده و مبداء کارش را درک می‌کند.

جمع‌بندی

در جمع بندی این مطلب کوتاه می‌توان اینطور نوشت که فساد در کشور ما بیش از آنکه حاصل فعالیت باندهای اقتصادی باسابقه باشد، حاصل خلاء‌های قانونی، برهم خوردن مسیرهای قانونی، تبانی مهندسان و دلالان رابطه (آنکه وصل کننده مفسد اقتصادی و فرصت فساد اقتصادی به قدرت سیاسی آلوده به پول کثیف است)با قدرت سیاسی است.

 

   

"فیدوس" نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمیکند
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمایید
نام:
ایمیل:
* نظر:
Histats.com START (standard) Histats.com END